Apoios á innovación e á transferencia en Galicia: programas e vías de colaboración

Unha empresa que quere desenvolver unha tecnoloxía con varios socios non necesita necesariamente o mesmo apoio ca un centro que busca unha aplicación comercial para un resultado de investigación. Tampouco é igual contratar un ensaio que manter unha liña conxunta de investigación durante varios anos.

Os programas de apoio responden a esas diferenzas. Algúns financian proxectos empresariais; outros apoian a cooperación ou a maduración de resultados científicos. Coñecer a súa finalidade permite valorar cales merece a pena estudar e que preparación require cada un.

Na primeira entrega situamos os axentes do ecosistema galego de innovación. Agora centrámonos nos instrumentos que poden axudar a poñer en marcha a súa colaboración.

Un marco para conectar investigación, empresa e mercado

A Estratexia Galega de Innovación Empresarial, aprobada en outubro de 2026 con horizonte 2028 e máis de 400 millóns de euros, reforza a conexión entre coñecemento, industria e mercado. O seu desenvolvemento combina instrumentos existentes e novas actuacións para ampliar as capacidades innovadoras das empresas e facilitar a aplicación industrial de tecnoloxías.

Este marco empresarial convive coas actuacións de GAIN vinculadas á investigación, á valorización e á colaboración entre axentes. Para orientarse, convén distinguir o organismo responsable, os destinatarios e as actividades que admite cada instrumento.

Unha prioridade estratéxica ou un programa anunciado non equivalen a unha convocatoria aberta. As bases e as súas modificacións determinan as condicións concretas para participar.

GAIN e os apoios á colaboración e á transferencia

Os instrumentos da Axencia Galega de Innovación permiten abordar situacións diferentes. Ignicia Proba de Concepto, Nexos e as unidades mixtas ilustran tres formas de achegar coñecemento e actividade empresarial.

Madurar un resultado con potencial comercial: Ignicia

Ignicia Proba de Concepto apoia o desenvolvemento de aplicacións comerciais de resultados xerados por organismos de investigación. Combina avaliación, asesoramento e unha fase de maduración e investimento para preparar a súa transferencia ao mercado.

Os seus destinatarios son organismos de investigación e difusión sen ánimo de lucro con centro de traballo en Galicia, incluídos centros tecnolóxicos que cumpran os requisitos. Unha empresa pode interesarse por eses resultados e pola súa explotación, pero non debe interpretar o programa como unha axuda directa para financiar calquera proxecto empresarial.

A próxima entrega abordará Ignicia en detalle e explicará como se relacionan os resultados de investigación, os seus posibles usuarios e as vías de comercialización.

Desenvolver un proxecto entre empresas: Nexos

O programa Nexos de GAIN apoia proxectos colaborativos de I+D+i orientados ao mercado e aliñados coas prioridades da RIS3 Galicia. As súas beneficiarias son agrupacións de empresas.

Na convocatoria consultada, as agrupacións debían reunir entre tres e seis empresas e designar un representante. A proposta debía concretar as actividades, os orzamentos e as responsabilidades dos seus integrantes.

Para preparar unha colaboración deste tipo, importa identificar que achega cada participante ao obxectivo común. Reunir socios para cumprir unha condición administrativa non asegura que exista un proxecto compartido: deben necesitarse as súas capacidades e estar definido como traballarán xuntos.

Manter unha investigación conxunta: unidades mixtas

As unidades mixtas de investigación articulan unha colaboración entre un organismo de investigación de Galicia e empresas para desenvolver liñas de I+D+i de forma coordinada.

A modalidade de creación consultada contempla un organismo e ata tres empresas, coa presenza de polo menos unha peme. O organismo representa a unidade e solicita a axuda. A súa constitución require un acordo entre as partes e un compromiso mínimo de duración de tres anos.

Este formato esixe continuidade, recursos e obxectivos compartidos. Pode ser pertinente cando existe unha liña de investigación que ambas as partes queren soster; para unha necesidade puntual, convén valorar outras formas de colaboración.

Igape: innovación e desenvolvemento desde a empresa

Os instrumentos do Igape atenden necesidades de innovación empresarial con distintos alcances.

Igape Innova financia actividades integradas en plans de innovación en procesos e organización, e plans de deseño para a innovación e a sustentabilidade. A convocatoria 2026–2027 admite pemes en ambas as liñas e grandes empresas na liña de deseño. O seu encaixe depende do contido do plan e das condicións de participación.

Industria Innova diríxese a proxectos estratéxicos de I+D+i do ámbito industrial. Inclúe investigación industrial, desenvolvemento experimental e innovación en procesos e organización, e contempla empresas industriais con centro de traballo en Galicia e agrupacións empresariais.

Para unha empresa, a distinción é relevante: mellorar a súa capacidade innovadora mediante un plan e abordar un proxecto industrial de investigación e desenvolvemento son actuacións con esixencias diferentes. A elección debe partir das actividades previstas, dos resultados esperados e dos recursos dispoñibles.

CDTI e a conexión con centros xeradores de coñecemento

No ámbito estatal, os proxectos de I+D de Transferencia Tecnolóxica Cervera do CDTI apoian as pemes e as empresas de mediana capitalización que desenvolven I+D coa participación de centros xeradores de coñecemento.

O instrumento céntrase en tecnoloxías prioritarias, entre elas materiais avanzados, economía circular, transición enerxética, fabricación intelixente e intelixencia artificial. A ficha consultada esixe unha participación relevante deses centros e establece unha axuda parcialmente reembolsable.

Esta modalidade require valorar tanto o proxecto técnico como a capacidade financeira da empresa. Unha axuda parcialmente reembolsable incorpora obrigas de devolución que deben considerarse ao preparar o orzamento e a tesouraría.

Como encaixan os centros de ATIGA

Os centros de ATIGA —AIMEN, ANFACO-CYTMA, CETIM, CTAG, Gradiant e ITG— reúnen capacidades para investigar, desenvolver e validar tecnoloxías en distintos sectores. A súa participación concreta dependerá do proxecto e das condicións do instrumento.

Un centro pode achegar un resultado que necesita maduración comercial, formar parte dunha colaboración estable ou realizar actividades de I+D para unha empresa. Esas situacións implican responsabilidades e relacións económicas diferentes.

Antes de preparar a solicitude convén acordar que traballo realizará cada parte, quen achegará os medios e como poderán utilizarse os resultados. Tamén hai que distinguir entre participar como beneficiario, colaborar na execución ou prestar un servizo contratado.

A proposta técnica e o orzamento deben reflectir esa distribución. Así será posible comprobar se a relación prevista encaixa coas bases e se os participantes poden asumir os seus compromisos.

Que comprobar antes de elixir un instrumento

Unha primeira revisión debería resolver estas cuestións:

• Quen pode solicitalo: empresa individual, agrupación empresarial ou organismo de investigación.
• Que actividades admite: investigación, desenvolvemento experimental, innovación, deseño ou valorización de resultados.
• Que colaboración require: participantes, funcións e compromisos de cada entidade.
• Como se financia: achega propia, pagamentos, anticipos e posibles obrigas de devolución.
• Cando pode comezar o traballo: prazo de solicitude, período de execución e condicións aplicables antes de asumir gastos.

O importe dunha axuda é só unha parte da decisión. Tamén contan a capacidade para executar o proxecto, o tempo de preparación e as obrigas posteriores.