Programa Ignicia de GAIN: como impulsa a transferencia de coñecemento en Galicia

Un equipo de investigación obtén un material con propiedades prometedoras. Os ensaios permiten coñecer as súas prestacións, pero aínda quedan preguntas para convertelo nunha solución comercial: quen o necesita, que vantaxes ofrece fronte ás alternativas e que probas esixiría unha empresa antes de utilizalo.

Resolver esas cuestións require traballo técnico e comercial. Pode facer falta adaptar o desenvolvemento, estudar os seus custos, identificar usuarios ou preparar unha proposta para posibles socios industriais.

Ese espazo entre o resultado científico e a súa aplicación é o que aborda Ignicia, unha iniciativa da Axencia Galega de Innovación —GAIN— para impulsar a transferencia do coñecemento xerado en Galicia.

Que é Ignicia e que papel cumpre

Ignicia Proba de Concepto naceu en 2016 para apoiar resultados que superaron a investigación fundamental e necesitan avanzar cara á súa validación e explotación comercial. Forma parte do Plan galego de investigación e innovación 2025–2027 e enmárcase nas prioridades da RIS3 Galicia.

A iniciativa responde a unha necesidade concreta: dispoñer de resultados de investigación non asegura que unha organización teña aínda a información, os recursos e os contactos necesarios para convertelos en produtos ou servizos.

O alcance de Ignicia inclúe tamén actuacións para fortalecer a transferencia. O convenio entre GAIN e FEUGA contempla apoio á valorización, fortalecemento das estruturas de transferencia, formación e profesionalización.

Son funcións complementarias. Os proxectos necesitan madurar as súas tecnoloxías e as súas propostas comerciais; os equipos que os acompañan necesitan capacidades para avaliar oportunidades, xestionar resultados e negociar o seu aproveitamento.

Quen pode solicitar Proba de Concepto

A convocatoria diríxese a organismos de investigación e difusión sen ánimo de lucro con centro de traballo en Galicia. Entre eles figuran universidades públicas, centros tecnolóxicos inscritos no rexistro correspondente, centros do CSIC e fundacións de investigación sanitaria.

O punto de partida debe ser un resultado existente con potencial comercial. As bases da última convocatoria establecen unha madurez tecnolóxica mínima de TRL 4.

Para unha empresa interesada, esta distinción é importante: coñecer unha tecnoloxía apoiada por Ignicia non a converte en solicitante desa convocatoria. A súa oportunidade pode estar en colaborar co organismo que a desenvolve ou estudar unha vía para incorporala á súa actividade.

Que traballo permite abordar

As bases de Ignicia Proba de Concepto contemplan actuacións posteriores ao resultado de investigación: validación técnica, estudos de mercado, aspectos regulatorios, análise de oportunidades e achegamento a empresas ou investidores.

O financiamento adopta a forma de achega patrimonial onerosa e contempla obrigas de retorno económico para a entidade beneficiaria vinculadas á comercialización. A resolución e os acordos correspondentes concretan esas condicións.

Isto esixe preparar algo máis ca unha relación de ensaios. O proxecto debe conectar o desenvolvemento pendente cunha aplicación e unha vía de explotación: que falta por comprobar, que recursos fan falta e como podería chegar o resultado aos seus usuarios.

A infografía resume as tres fases recollidas no programa: avaliación, maduración e investimento, e seguimento.

Como pode participar unha empresa

Unha empresa pode achegar información decisiva antes de que exista un produto terminado. Pode explicar que problema necesita resolver, que prestacións considera suficientes e que dificultades tería para incorporar a solución.

Pensemos no material do exemplo inicial. A súa resistencia pode resultar interesante, pero unha empresa usuaria necesitará coñecer tamén como se procesa, se mantén as súas propiedades entre lotes e que cambios esixiría nos seus equipos.

Esa conversa permite orientar o desenvolvemento cara a condicións de uso concretas. Despois, as partes poden valorar probas conxuntas, adaptacións ou un acordo para explotar os resultados, segundo a situación do proxecto.

Convén distinguir o interese inicial dun compromiso formal. Facilitar mostras, participar nunha validación, negociar unha licenza ou investir nunha nova empresa son decisións diferentes. Cada unha require concretar achegas, responsabilidades e condicións de acceso ao coñecemento.

Ignicia pode contribuír a preparar esa oportunidade. O acordo entre o organismo e a empresa deberá definir como se materializa.

Os centros de ATIGA e as oportunidades de transferencia

A participación dos centros tecnolóxicos en Ignicia permite achegar resultados da súa investigación a aplicacións empresariais. Hai exemplos documentados dentro de ATIGA que mostran distintas tecnoloxías e vías de comercialización.

L3DO, de AIMEN, propón levar ao mercado unha impresora 3D industrial asistida por láser para traballar con termoplásticos estruturais e composites de altas prestacións. O dossier de GAIN presenta a creación dunha spin-off como vía prevista para comercializar os equipos.

QRYPTION, de Gradiant, desenvolve unha solución de criptografía financeira para mellorar a xestión e a protección de activos criptográficos. O centro identifica o proxecto como seleccionado na convocatoria de 2025 e orientado a unha posible nova spin-off.

Gradiant tamén presentou en marzo de 2026 KIUR e DOKKEN, dúas spin-offs baseadas en intelixencia artificial creadas no marco do programa. Estes casos permiten distinguir entre proxectos que preparan a súa chegada ao mercado e empresas que xa se constituíron.

Para as empresas, coñecer os proxectos permite explorar tecnoloxías dispoñibles ou en desenvolvemento e contactar cos seus equipos. A colaboración concreta dependerá da madurez do resultado, dos dereitos existentes e do interese de ambas as partes.

Que resultados xerou o programa

O dossier de Ignicia publicado pola Xunta en marzo de 2026 recolle 41 proxectos apoiados desde 2016. Deles, 16 acadaran éxito comercial: 13 mediante spin-offs e tres a través de acordos coa industria. Outros 21 estaban en execución e catro non acadaran os seus obxectivos de comercialización.

A distribución axuda a interpretar o programa. A transferencia pode requirir anos de traballo e os seus resultados non están garantidos. Tamén mostra que crear unha empresa e alcanzar un acordo industrial son vías distintas para aproveitar o coñecemento.

Formación e acompañamento para transferir mellor

A preparación dos profesionais de transferencia é outra parte de Ignicia. En 2026 organizáronse actividades sobre colaboración con empresas, valorización e comercialización de resultados, dirixidas a persoal investigador e tecnólogo.

O Foro Ignicia 2026 abordou políticas de transferencia, profesionalización e modelos de colaboración entre ciencia, empresa e Administración.

Estas actuacións reforzan unha parte do proceso que a miúdo resulta menos visible: identificar unha oportunidade, preparar a información que necesita un socio e acompañar o desenvolvemento ata a súa aplicación.

Que convén facer se existe interese nunha tecnoloxía

Para unha empresa, o primeiro paso é localizar o resultado e contactar co centro ou coa súa estrutura de transferencia. A conversa debería aclarar:

• Que se demostrou e que desenvolvemento queda pendente.
• Que pode achegar a empresa como usuaria, colaboradora ou posible licenciataria.
• Que dereitos e condicións permitirían utilizar os resultados.

Para un equipo investigador, convén traballar coa unidade de transferencia da súa entidade e contrastar axiña a aplicación con posibles usuarios. Ese contacto permite identificar esixencias que deben terse en conta ao preparar o proxecto.

Coñecer Ignicia permite anticipar ese traballo: identificar que resultado merece avanzar, quen podería utilizalo e que falta para converter o interese tecnolóxico nunha aplicación viable.